CARMINA MACARONICA SELECTA

"Quid contentandum nisi contentamus amigos? / Hoc mihi servitium facias, tu deinde comanda, / nam, giandussa mihi veniat in culmine nasi, / ni pro te posthac Paradisos mille refudem", Baldus, V, 9, 295-298
Mostrando entradas con la etiqueta Edición crítica de la poesía macarrónica en España. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Edición crítica de la poesía macarrónica en España. Mostrar todas las entradas

sábado, 26 de agosto de 2023

LA "PEPINADA" DE FRANCISCO SÁNCHEZ BARBERO: Edición crítica (X)

 

PROSODIA MACARRONICA




1. Vt in latino sermone.


Exceptiones:


1ª. “j” inter duas vocales, “y”, “x”, “z” in macarronico sonant ut litterae simplices.

2ª. Syllabae omnes non ligatae certis regulis sumptis e latino sunt indifferentes in macarronico iuxta versum:


Macarron variat , nec certa lege cogitur(a)


Plura usus ingeniumque poetae abunde enseñabunt.



Impresa en Cádiz, año de 1812.

Revisa ab autore in Africa. 1819.




(a) Quartae coniugationis.





_________________________________________________________________

3 j inter duas vocales, y, x, z M1M2 : I inter duas vocales x, i, z, Paz 4 indifferentes M1M2 : indifferentis Paz 5 iuxta M1Paz : iusta M2 8-9 Cádiz, imprenta de D. Manuel Jiménez Carreño. Año 1812 Usoz 9 revisa M1Paz : revisata M2

sábado, 19 de agosto de 2023

LA "PEPINADA" DE FRANCISCO SÁNCHEZ BARBERO: Edición crítica (IX)

 

Perque choros cantant (llevat Sultana capillam)                120

Ad Bacchum et Venerem. Per Pontem-Verde(13) caminant,

Et sic cantando, lechum Pepale saludant.

Brindat et empinat Pepus; nudatur ab ipsis,

Zampatur cama. "Noctem pasate serenam!

Quam tocat quedare? bonam venietis ad horam               125

Mane, entendistis? salerosae andate, queridae".

Currite Matritum, versilia, currite pronte,

Et Pepo de parte mea facitote mamolam.




(13) Non habet pluralem, et declinatur solum prima pars, sic: Pons-Verde, Pontis-Verde, Ponti-Verde et c., sicut rata-fia, ratae-fia, ratam-fia et c.



________________________________________________

127 CATVLL. 64 passim #currite# #currite#

_______________________________________________

126 entendistis? M1Paz : entenditis M2

sábado, 12 de agosto de 2023

LA "PEPINADA" DE FRANCISCO SÁNCHEZ BARBERO: Edición crítica (VIII)

 

Iam bultum pescat, terra iam tumbat, et arre-m

Angat. Quid video? totus satiatur in illis(11).

Ad latus istius taurum plantate Xaramae,

Qui sit toradae rectorque paterque maestrus,               110

Qui brutos bravitate ganet, testude, pezuñis...

Quis magis est taurus? nostro dictamine, Pepus.

Vivat Tauro-Pepon! cum risis festa acabatur.

Expirat tardis, postremaque functio faltat;

Ista "Botellarum Processio Magna" llamatur;                115

Ad sapere: in forquis cuelgant mira arte botellas

Mille coronatas cum borrachalibus hojis.

Alzat quisque(12) suam; vandis garulla duabus

Dividitur; medio marchat Pepinus; acordes



(11) Non mataverunt illum, quia non erat taurus mortis.

(12) Vel quaeque.



__________________________________________________________________

110 VERG. Aen. 9, 172-173 quos pater Aeneas, si quando aduersa uocarent, / rectores iuuenum et rerum dedit esse magistros 0V. met. 9, 245 quod memoris populi dicor rectorque paterque

_________________________________________________________________

108 satiatur M1Paz : saciatur M2 110 qui sit toradae proto-rex, potro-siue-maestrus Usoz 111 qui totos superet bruto, testude, pezuñis... Usoz 114 functio M1Paz : funcio M2 115 processio M2 : procesio M1 118 vandis M1M2 : bandis Paz 119 marchat M1M2Paz : vadit Usoz n. 11 illum om. BAE

sábado, 5 de agosto de 2023

LA "PEPINADA" DE FRANCISCO SÁNCHEZ BARBERO: Edición crítica (VII)

 

Cum panza ad solem mostrencus quedat echatus.

Ad punctum mozae acudunt; iam iam risotadas              85

Coniunctim sueltant: Diablus mismesimus ipse

Non faceret... quid! si sunt enseñare capaces

Infernum totum. Travesuras orbis aprendat.

Cum moris untant rostrum, barbaeque dedadas

Mofletisque tirant, varios imitando caprichos;                90

Alargant illi lodo reciente narices,

Sic, sic ut palmum; pegant in fronte botellas;

Quomodo, non capio; sed pegant, dico, botellas,

Cornua taurorum remedantes. Certa relato,

Credite, posteritas. Vino soñoque gravatus                   95

Ojillos abrit Pepus, et se estirat; alegrus

Mochachas mirat, mirat sua cornua... "tontae!

Quis pielago lymphas, leños quis montibus affert?

[(Musa latina, tace; fuge me tentare, Catulle)]           [99]

Cornua vos Pepo! Pepo vos cornua! Pepo!

Cum centum fabricas cornorum ponere possit!"          100

Arengante chivo, ridet picolinica tropa;

Ridet; "Surge!" gritant; "De me disponite vestro".

"Tauro-maiestas, intra!" Rex-taureus intrat.

Quam bene sorteiant, et vanderilia clavant!

Ille bufat, bramat, plantis escarbat arenam,              105

Botellupetit, et mantillas izat, hocicat;



_____________________________________________________________

84 VERG. georg. 2, 298 #ad solem# 95 OV. trist. 4, 10, 2 ...accipe posteritas || STAT. Theb. 10, 324-325 #grauatus# / per somnum 98 LVCAN. 1, 434 gurgite, qua Rhodanus raptum uelocibus undis / in mare fert Ararim, qua montibus ardua summis [99] cf. SÁNCHEZ BARBERO Pepinada 6, 29, 71, 78 #Musa latina, tace; fuge me tentare# 100 HOR. ars 422 #ponere possit#

_____________________________________________________________

85 punctum M1Paz : puntum M2 || acudunt M1M2 : accudunt Paz 86 mismesimus M1Paz : mismisimus M2 mofletisque tirant M1M2Paz : frenti accomodant Usoz 92 fronte M1Paz : frente M2 96 leuiter adposuerunt M1M2 ante alegrus 98 lenos quis M2 : lenosque M1 : leños quis Paz [99] tantum in M2 ab aliena manu 101 ridet Paz : rident M1M2 || picolinica tropa M1M2Paz : tropa picolinarum Usoz 102 imum punctum adp. M1M2 post vestro || disponite vestro : quid quaeritis, hola! Usoz 103 imum punctum adp. Paz post Tauro-maiestas 104 vanderilia M1M2 : banderilia Paz || clavant! M1Paz : clavant? M2 106 botellupetit M2Paz : botelupetit M1

sábado, 29 de julio de 2023

LA "PEPINADA" DE FRANCISCO SÁNCHEZ BARBERO: Edición crítica (VI)

 

(Musa latina, tace; fuge me tentare, Secunde(8))

Et vinum danzasque bromasque chicasque repido;

Sum philo (suple(9) "sophus"), sum denique vestrus amator".

Dicit, et enormem porronum, bacchicus heros,

Embocans sedientus apurat ad astra mirando,                      75

Non sine mozarum, ut semper succedit, asombro.

Vina cadunt, interque sonant spumantia dentes,

(Musa latina, tace; fuge me tentare, Tibulle).

Per pechos intrant, saliunt per punta zapatum(10);

Chalecus calzonque nadat, pradumque regatur;                   80

Chola titubeat; plantae arrastrando llevantur,

Et se multiplicant (quae carambola!) piniti.

Tris, tras; oh quantas describit et xx et ss!




(8) Ioannes Secundus, poeta Hayae, quae non est arbor.

(9)Verbum tercerae coniugationis.

(10) Sincope pro "zapatorum".





____________________________________________________________________

73 TOMÁS DE IRIARTE Metrificatio invectivalis 5 in tota vita (supple “sua”) 77 TIBVLL. 1, 1, 23-24 agna cadet uobis, quam circum rustica pubes / clamet “io messes et bona uina date” MANIL. 5, 229 aut spumantis apri dentes MART. 11, 69, 9 fulmineo spumantis apri sum dente perempta SIL. 11, 579 facta sonas ore et spumantis turbine perflas

____________________________________________________________________

72 chicasque : niñasque Usoz 74 porronum M1M2 : porronem Paz || bacchicus M1Paz : bachicus M2 76 succedit : sucedit M2 77 cadunt M1Paz : cadant M2 82 carambola M1 : carambolae M2Paz 83 oh M1Paz : o M2 : et Usoz n. 8 Ioannes M1Paz : Iohannes M2 n. 10 sincope M1M2 : sincopa Paz

sábado, 22 de julio de 2023

LA "PEPINADA" DE FRANCISCO SÁNCHEZ BARBERO: Edición crítica (V)

 

In summa quid ait libris quod legimus omnes?             55

Quot, Picarde(6), tomat brillandi nigra mania,

Vt bobos pasmare logrent bolsamque levare,

Naris larguchis criticae argumenta ministrent!

Ah pobretonciti autores! andate, superbi!

Nam cras de terra quae nunc vos fama levantat          60

Ad terram veniet. "Meritos publicabit honores

Posteritas", replicant... Machi! pensabitis, unde,

De vobis quod posteritas cuidosa preguntet?

Qui maiorazgus, quae canongia seguibit?

Vivitis hambroni semper llenique fatiguis,                  65

Vt vestrum nomen traspaset tempora clarum

Post mortem, nomen nunquam sentibile vobis.

Haec quia desprecio miseras requemantia cholas,

Regis et augustam sabius depongo figuram,

Foemineum, mea cura, regens ego, foemina, regnum(7) 70




(6) Comedia Picardi (vel quomodo llametur): Manie de briller.

(7) Españae et Indiarum suarum.


______________________________________________________

61 VERG. Aen. 3, 264; OV. met. 13, 594; SIL. 4, 736 #meritos# #honores# 66 OV. met. 11, 285-286 #clarum# / nomen... 67 LVCR. 3, 338 nec crescit, neque post mortem durare uidetur LVCR. 3, 871; VERG. Aen. 9, 363; PROP. 3, 16, 27 #post mortem# || LVCAN. 9, 202 numquam / fortuna domini. Clarum et uenerabile nomen 70 LVCAN. 10, 90-92 non urbes prima tenebo / femina Niliacas: nullo discrimine sexus / reginam scit ferre Pharos


______________________________________________________

55 ait ...omnes? Paz : ait? ...omnes M1M2 56 tomat : cogit Usoz 58 naris correxi : narique M1M2 : narisque Paz || argumenta om. Paz 60 nunc vos M1 : vos nunc M2Paz 61 meritos publicabit M1M2 : meritas publicauit Paz 63 cuidosa M1M2Usoz : curiosa Paz 64 maiorazgus M1 : mayorazgus M2Paz 65 hambroni M1 : hambrones M2Paz 69 augustam : angustam M2 n. 7 om. Torres

sábado, 15 de julio de 2023

LA "PEPINADA" DE FRANCISCO SÁNCHEZ BARBERO: Edición crítica (IV)

 

Postea ludorum facitur suspensio: "tempus

Parlandi -clamat Pepon- venivit"; acudunt

Et philosophiae(3) praecepta profunda revelat

Iuxta Epicurei ventremque hastamque rebañi(4):       45

"Vos amo -comienzat-, laus est in amore morire.

Si pecco, peccare volo, peccare, pichonae,

Vobiscum: veniant peccata sabrosa, puellae;

Cumplibo ad letram quod in Arte Nebrija docebat(5):

"Foemineis iunges quae foemina sola reposcit".        50

Gozemus! gozare docet natura maestra;

Gozemus! servique humiles podriantur in urbe;

Gozemus! vivens morit ambitiosus honorum.

Scribit otrus, famam buscando; charlat inepte.




(3) "o, i" alargantur per licentiam poetico-macarronalem.

(4) Non secundum Epicurum, quia iste seguivit doctrina multum diversam, ut potestur videri in Feijoo et otris muchis.

(5) Si Nebrija non, erit otrus.


________________________________________________________________

42-43 VERG. Aen. 2, 324 uenit ...#tempus# OV. am. 3, 2, 43-44 sed iam pompa uenit –linguis animisque fauete! / tempus adest plausus –aurea pompa uenit 45 HOR. epist. 1, 4, 16 cum ridere uoles, Epicuri de grege porcum 46 PROP. 2, 20, 35 Haec mihi perpetuo #laus est# quod solus amator FOL. Zan. T 1058 #morire# 50 SÁNCHEZ BARBERO epigrm. 3 #“foemineis iunges quae foemina sola reposcit”#: / foemina quid poscit? Dicite grammatici 53 OV. met. 8, 277 ambitiosus honor... 0V. am. 3, 9, 37 uiue pius –moriere ...

________________________________________________________________


43 venivit : iam venit Usoz 45 hastam M1M2 : bastam Paz 50 reposcit M1M2 cf. SÁNCHEZ BARBERO epigrm. 3 : reposat Paz 51 maestra : magistra Usoz 51, 52, 53 gozemus M1M2 : gocemus Paz 54 inepte : abunde Usoz n. 3 poetico-macarronalem M1M2 : poetico-macarronicalem Paz n. 4 potestur M1M2 : potetur Paz || Feijoo M1Paz : Feixoo M2

sábado, 1 de julio de 2023

LA "PEPINADA" DE FRANCISCO SÁNCHEZ BARBERO: Edición crítica (III)

 

Fonte caballuno vestrum chapuzate poetam,

Nam quas cantavit laudes sunt niña tetarum,               20

Vt toti possunt juzgare in parte segunda.

En Casa de Campo: petulans lascivia reinat;

Audio sopranos, tañitores audio, miro

Per viridem campum bellas retozare muchachas.

Quae pernae! qui garbus! Amor sua membra regentat; 25

Saltantes oculi, mollissima brachia, mammae

Turgidulae... iocus ecce, lepos et anhela voluptas

Sub, super, in, circum citraque ultraque volantes...

(Musa latina, tace; fuge me tentare, Properti).

Tenditur in largum Pepon, rodeatus abunde                 30

Vasibus et jarris, anchis super omne botellis;

Octo destapat; neque vistum, linditer octo

Apurat, nomenque datur sibi Pepe-botellas.

Multo gracejo mozabus vina repartit,

Guiñadas faciens; ridet picaronus, et istae                  35

Parlat ad orejam, pellizcat blanditer otrae,

Et totas jaleat, totas Manichaeus apañat.

Quid magis? inmenso iam respingatus amore

Dicit: "Mochachae, volitis faciamus aquellum?"

Et se levantat; currunt; volat, instat, atrapat,             40

Atque atrapatis, iam iam loteria cadivit.




_____________________________________________________________________

20 OV. fast. 2, 658 et cantant laudes, Termine sancte, tuas 24 VERG. georg. 3, 13 #et uiridi in campo# 25 LVCAN. 4, 812 #sua membra regentis# 26 LVCR. 4, 979-980 ante oculos, etiam uigilantes ut uideantur / cernere saltantis et mollia membra mouentis OV. am. 1, 595 si uox est, canta: si mollia #brachia#, salta 27 CATVLL. 3, 18 flendo turgiduli rubent occelli! FOL. Baldus T XIII 139 hic nisi grata quies, nisi pax, nisi summa #voluptas# 30 LVCAN. 6, 215 #tenditur in# 38 LVCR. 2, 1035 #quid magis# 40 VERG. georg. 3, 106-107 illi instant uerbere torto / et proni dant lora, uolat ui feruidus axis

______________________________________________________________________

20 cantavit M1M2 : cantavi Paz 22 leuiter interpunxit M2 post Campo || reinat M1 : regnat M2Paz 23 audio iam musicam, sopranos audio, miro Usoz 26 brachia M1M2 : bracchia Paz 27 locum notatum incipiunt M1M2 ab Saltantes : locum notatum incipit Paz ab iocus 28 super M1Paz : supra M2 || ultraque om. M1Paz 40 currunt : curunt BAE

sábado, 24 de junio de 2023

LA "PEPINADA" DE FRANCISCO SÁNCHEZ BARBERO: Edición crítica (II)

 

Pepinus! locura foret pensare, nec armas

Tomavit puñis, nec despedire pedruscum

In vita supuit: sabet at manejare barajam,

Vt Rinconetus numquam gariterior esset.                             10

Tat! sine ego sentire, suum mea Musa loorem

Ingeniosa facit. Sopla, Merline, sigamus.

Quas travesuras ludis manualibus ille

Praesentat! callet Mancus(1), sua fama morivit.

Et cubiletes! eat! quando cubiletes(2) agarrat,                       15

Dedi sunt ventus, metitus et andat in illis

Demon (per signum!) negrus Cojuelus. Oliva,

Pierides, nostram properate ceñire cabezam;




(1) Famosus titereterus in Matrito.

(2) Vel cubiletas, quia descendit a Graeci-Theutoni-Latini-Castellano; et per istud mismum est brevis ultima syllaba, sicut crateras, ahenos vel crateres.




____________________________________________________________________

11 OV. fast. 2, 359 #mea Musa# 12 PSEVDOMERLINVS poema macarronicum 1-2 ...tot macarronica versus / Musa retumbantes ambas sufflavit in aures) PM1 13 sopla, Musa, mihi versus montonibus amplis PM2 11 incipe, Musa, mihi versus soplare venustos 14 LVCAN. 4, 812 #sua fama# FOL. Zan. T 1038 #morivit# 18 VERG. ecl. 3, 85 #Pierides#, uitulam lectori pascite uestro ib. 9, 32-33 et me fecere poetam / #Pierides#

____________________________________________________________________

8 puñis : dedis Usoz 9 at M1Paz : et M2 11 Tat! M1M2 : Fat Paz : Sat! BAE 14 Praesentat! M1Paz : Presentat! M2 || callet : calle BAE 17 Demon : Daemon M2